dr. A.J. van der Peet 12 november 2024

America’s Warfighting Navy

Chief of Naval Operations Navigation Plan 2024

(Maatschappelijke) weerbaarheid is een term, die, zowel binnen als buiten Defensie, de laatste maanden welhaast tot een mantra is verworden. Gezien de geopolitieke spanningen door de Russische inval in Oekraïne en een steeds assertievere Volksrepubliek China (VRC), verbaast dit niet. De VRC is hierbij militair met name actief in de Indo-Pacific waar het, aldus de jongste Nederlandse Defensienota, onder andere steeds meer druk uitoefent op Taiwan maar ook op buurlanden als Japan en de Filipijnen. Dit alles draagt toenemend het risico in zich van een grootschalig conflict tussen China en de VS, met wereldwijde consequenties, ook voor ons land.

De Nederlandse krijgsmacht kan, aldus de nota, tezamen met internationale partners, bijdragen aan een stabielere veiligheidssituatie in de Indo-Pacific regio door daar aanwezig te zijn. Naast regelmatig vlagvertoon zoals recent met het LCF Zr.Ms. Tromp, valt te denken aan inzet van (nieuwe) ASW-fregatten over ‘meerdere assen’ zoals in de Atlantic/Arctic maar ook in de Indo-Pacific.^{^[i]} In die zin ziet Defensie dus een grotere rol voor zichzelf weggelegd in het Verre Oosten: ‘Het is zeer belangrijk om onze banden in deze regio te versterken’, gaf bewindsman Ruben Brekelmans dan ook recentelijk te kennen tijdens een bezoek aan Zuid-Korea. Ook de NAVO richt de blik steeds meer naar Oost-Azië omdat de verdragsorganisatie niet blind is voor de groeiende spanningen rondom Taiwan en in de Zuid-Chinese Zee, die wereldwijd doorwerken.

NAVPLAN 2024

Gelet op het voornoemde en dan vooral het aanhalen in de Defensienota van een stabiliserende rol met KM-presentie in de Indo-Pacific, lijkt het geen overbodige luxe kennis te nemen van het medio september uitgebrachte Chief of Naval Operations (CNO) US Navy Navigation Plan (NAVPLAN) 2024. Hoewel in juli 2022 onder CNO Admiral Mike Gilway nog een NAVPLAN verscheen met een voor 2045 voorzien Force Design bestaande uit een hybride vloot van onder meer 373 bemande en 150 onbemande vaartuigen (zie bespreking hiervan in Marineblad 5, augustus 2022^[ii]), achtte de USN het door de snel veranderde internationale situatie en hiermee gepaard gaande nieuwe inzichten, urgent een nieuw NAVPLAN uit te brengen. Te meer daar in Washington D.C. toenemend rekening wordt gehouden met een invasie van Taiwan in 2027, het jaar waarvan de Chinese president Xi Jinping gezegd zou hebben dat het People Liberation Army/Navy gereed moet zijn voor een invasie van dit eiland.^{^[iii]}

‘De US Navy achtte door de snel veranderde internationale situatie en hiermee gepaard gaande nieuwe inzichten, urgent een nieuw NAVPLAN uit te brengen’

NAVPLAN 2024, ook wel bekend als Project 33, werd gepresenteerd door de nieuwe, 33^e (vandaar die naam) CNO Admiral Lisa Franchetti. Zij stelt ronduit dat het een ‘War Plan’ betreft: ‘Preparing (the) navy for Pacific conflict by 2027 with flat budgets, [and] static fleet size.’ Franchetti’s visie op de USN komt neer op een rigoureuze, succesvolle korte termijn aanpak. Binnen drie(!) jaar dienen alle bestaande (omvangrijke) problemen inzake gereedheid van schepen en vliegtuigen alsook werving/behoud personeel grotendeels te zijn opgelost, om zo de Amerikaanse zeestrijdkrachten op korte termijn klaar te stomen om de VRC in een oorlog te kunnen verslaan.

Franchetti2 CNO admiraal Lisa Franchetti tijdens een bijeenkomst in San Diego, februari 2024 (U.S. Navy Photo | Michael B. Zingaro)

De vlagofficier verklaart in het rapport zich ervan bewust te zijn dat ‘we cannot manifest a bigger traditional Navy in a few short years, nor will we rely on mass without the right capabilities to win the sea control contest’. Wel wil zij bovenal ‘prioritize readiness, capability, and capacity’, in die volgorde. Franchetti erkent daarbij dat de USN ‘faces real financial and industrial constraints, including the once-in-a-generation cost of recapitalizing our [sea-based] strategic nuclear deterrent’.

De Amerikaanse CNO signaleert zeven gebieden die onmiddellijk verbetering behoeven alsook op de lange termijn maken dat de USN de bovenliggende partij blijft in geval van oorlog:

Ready our platforms
Operationalize robotic & autonomous systems
Fight from the MOC
Recruit and retain talent
Deliver quality of service
Invest in warfighter competency
Restore infrastructure

Voorop staat evenwel het in zee brengen van volledig operationele schepen, onderzeeboten en vliegend materieel. Het doel is op korte termijn tot 80% van de Surface Navy Force (de Carrier Force vormt binnen de USN een aparte categorie) weer inzet gereed te hebben, als onderdeel van de ‘combat-ready surge force’. Een helse opgave, zo lijkt het, gelet alleen al op het feit dat het onderhoud voor deze Surface Navy Force – kruisers, destroyers, amfibische vaartuigen en de (verguisde) Littoral Combat Ships, momenteel zo’n 2.700 dagen achterloopt op schema. Vice-CNO Admiral Jim Kilby krijgt de weinig begerenswaardige verantwoordelijkheid, zo valt in NAVPLAN te lezen, ervoor zorg te dragen dat deze achterstand over drie jaar is weggewerkt. Kilby dient hiertoe ‘embrace novel approaches to training, manning, modernization, and sustainment to ready the force’, om zo voornoemd percentage aan operationele Amerikaanse oorlogsschepen te bewerkstelligen.

Om in 2027 over afdoende militaire weerbaarheid te beschikken in een oorlog met China in de Indo-Pacific, mikt het NAVPLAN 2024 bovendien op een nieuwe klasse van onbemande systemen in lijn met een initiatief van het Pentagon over goedkope, maar uiterst dodelijke lucht- en oppervlaktesystemen te kunnen beschikken, die een invasie van Taiwan tot een uiterst hachelijke onderneming maakt. Onder andere ervaringen van de Oekraïners op dit vlak in de oorlog met Rusland wegen in deze visie mee: ‘The Ukrainian Navy used a combination of missiles, robotic surface vessels, and agile digital capabilities to deny the Russian Navy use of the western Black Sea and threaten Russia’s supply lines to occupying forces in Crimea.’ Ook hamert het rapport op het aldra kunnen opereren met omvangrijke –juridisch en ethisch soms discutabele – autonome inzetmiddelen en robotica. Vooral het feit dat de USN ‘[has] moved from experimentation to integrating robotic and autonomous systems across numbered fleets and Navy Special Warfare’, maakt dat de Amerikaanse zeestrijdkrachten, belangrijke stappen moet zetten inzake grootscheepse tests van nieuwe antidrone systemen, ‘directed energy’ incluis.

‘De USN heeft haast, veel haast, om over drie jaar maximaal militair weerbaar te zijn’

Inzoomend op the high-end fight, omvat NAVPLAN 2024 tevens de ontwikkeling van nieuwe maritime operations centers (MOCs), die een soort van decision-making hub tijdens gevechtsoperaties dienen te vormen. ‘Supporting that fight requires new ways of operating, from sustaining the fleet in contested environments, to an understanding that our installations and Maritime Operations Centers are themselves warfighting platforms’, zo stelt het rapport. ‘Information dominance is the key enabler in this new form of maneuver warfare, by which we confound the adversary’s ability to find, fix, and attack our forces.’ Kortom, lokale vlootcommandanten moeten meer gedecentraliseerd en met veel meer verantwoordelijkheden leren optreden, en met minder bemoeienis vanuit verre hoofdkwartieren aangezien zij meer zicht hebben op de opertiegebieden. De MOCs dienen van hun kant deze officieren zo veel mogelijk context en informatie aan te reiken en op hoog niveau te bemiddelen inzake betere samenwerking met alle krijgsmachtdelen, alsook de strijdkrachten van bondgenoten. Overigens roept dit alles bij de lezer de vraag op, of deze fleet commanders hiermee niet al te veel taken en verantwoordelijkheden op hun bord krijgen, alsook een overkill aan informatie moeten analyseren en afwegen.

Wat de werving aangaat zijn de doelen niet minder ambitieus: ‘By 2027, we will achieve 100 percent rating fill for the Navy active and reserve components, man our deploying units to 95 percent of billets authorized, and fill 100 percent of strategic depth mobilization billets. We will reach 100 percent recruiting shipping fill and a 50 percent Delayed Entry Program posture.’ Weliswaar is de Amerikaanse marine wat betreft werving niet wars van omdenken, doordat ze bijvoorbeeld al voor minder hooggeschoolde zeelieden teruggrijpt op varensgasten uit de Filipijnen, maar gezien het feit dat de USN de laatste jaren zijn wervingsdoelen niet haalt, is het twijfelachtig of voornoemde streefcijfers realistisch zijn.

De USN heeft echter haast, veel haast, om over drie jaar maximaal militair weerbaar te zijn. Een rigoureuze doorvoer van de plannen lijkt hierbij leidend. Het geeft aan hoezeer CNO Franchetti en haar staf, maar ook het Pentagon, de huidige situatie als dreigend zien en hiermee een nabije oorlog met de Volksrepubliek als reëel inschatten. Het welhaast magische jaar 2027 is naast de eerdere aangehaalde richtlijn van de Chinese leider Xi, terug te voeren op de zogeheten Davidson Window. Deze verwijst naar een uitspraak uit 2021 door oud CNO US Indo-Pacific Command admiraal b.d. Philip Davidson voor een US Congress-comité. Hierin stelde hij ervan overtuigd te zijn dat de VRC binnen zes jaar, te weten in 2027, Taiwan aanvalt. Davidson, nog altijd invloedrijk in het Pentagon en Washington D.C., blijft tot op heden overtuigd van zijn analyse en draagt deze ook te pas en te onpas uit.^{^[iv]}

SlidePPT Bron: U.S. Navy

Take-away

Ondanks bovenstaande kanttekeningen, lijkt het gezien de snelle internationale ontwikkelingen die de VS als belangrijkste Westerse stakeholder in de Indo-Pacific voor vele uitdagingen stelt, voor KM-officieren en Nederlandse beleidsmakers relevant de inhoud van dit jongste CNO NAVPLAN tot zich te nemen. En al helemaal in combinatie met de in 2022 uitgebrachte Force Design 2045. Zoals namelijk al in USN-briefings in aanloop naar het NAVPLAN 2024 inzake dit Force Design aan bod kwam, is de Amerikaanse marineleiding door eigen Koude Oorlog Force Design studies in reactie op de uitdijende en moderniserende Sovjetvloot, ervan doordrongen drastisch te moeten veranderen, ook voor de midden-lange termijn en aldaar ingeschatte momenten van een oorlog met de VRC. De toenmalige Force Designs kwamen, beïnvloed door diverse omstandigheden, veelal neer op het vinden een balans tussen de omvang van de force structure en vergaande investeringen in uiterst moderne en/of revolutionaire inzetmiddelen als nucleaire voortstuwing, SLBMs, satellieten en Tomahawks. In die zin niet veel anders dan de zaken die in het NAVPLAN 2024 aan bod komen.

Dr. A.J. (Anselm) van der Peet is senior wetenschappelijk medewerker aan het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) te Den Haag.

Download dit artikel