KOLMARNS X.E. van den Berg 01 juli 2026

'Voor mijn staf bestaat geen twijfel en onze opdracht is duidelijk'

Groepscommandant Operationele Eenheden Mariniers KOLMARNS Xander van den Berg

GCOEM groot

Inleiding

Na themanummers over de eenheden Mijnendienst, Groot Bovenwater, Onderzeedienst en Maritieme Luchtvaart, sluit de Groep Operationele Eenheden Mariniers deze reeks af. Een passend moment aangezien het Korps Mariniers volop in transitie naar een Littoral Raiding Force is en zich tegelijkertijd voorbereidt op Hoofdtaak 1. Twee initiatieven die niet los van elkaar staan; we stellen immers marinierseenheden gereed om wereldwijd, langdurig en effectief te vechten voor veiligheid op en vanuit zee.

In de periode dat we dit themanummer schrijven, bevindt de oorlog in Oekraïne zich in het vijfde jaar en heeft de Trump-regering Venezuela en Iran aangevallen en dreigingen geuit aan het adres van Groenland en Cuba. Daar waar de eerste al een enorme koerswijziging in het veiligheidsbeleid in Europa teweeg heeft gebracht, bevestigen de overige de nieuwe koers en de daartoe vereiste versnelling. Dit geldt eveneens voor de transitie van het Korps Mariniers naar een Littoral Raiding Force (LRF).

Roadmap

De transitie naar de LRF begon in 2017 als onderdeel van de ‘Roadmap Mastering the Littoral’: het integrale plan van de Koninklijke Marine om de toekomstige gevechtskracht vanuit zee zeker te stellen. Het Future Littoral Operating Concept(FLiTOC, 2019) en de Future Concept Littoral Operations 2035 (FC LitOps 2035) zijn vervolgens als producten van die roadmap geschreven en vormen de basis voor de ontwikkeling van de LRF. Eerder heeft u hierover gelezen in de Marineblad-edities jaargang 129, nummer 3 (‘Future Littoral Concept’), en jaargang 132, nummer 2 (‘Littoral Raiding Force: Combat operations from the sea’).

De reorganisatie markeert weliswaar de start van de Force Building-fase, maar de transitie behelst meer dan slechts dat.

Onder regie van het Programmabureau Force Design kreeg het ontwerp van de LRF de laatste jaren echt tractie. Dit bureau kwam initieel voort uit de Commander’s Advisory Group van Groepscommandant Operationele Eenheden Mariniers en gaf uitvoering aan Faselijn 2025. Dit was een intern programma dat alle activiteiten in het kader van FLiTOC synchroniseerde. Het gaf invulling aan de nieuwe koers door de wijze van optreden in detail te beschrijven inclusief alle DOTMLPFI-aspecten die hiervoor benodigd zijn (zie kader). Deze Force Design-fase is inmiddels afgerond. Met een goedgekeurd reorganisatieplan in december 2025 en de feitelijke reorganisatie in mei 2026 startte de Force Building-fase. Tegelijkertijd kwam de regie over de transitie terug bij de groepscommandant. In dit themanummer informeren we u over de voortgang van een aantal aspecten van de transitie naar deze LRF.

DOTMLPFI is een analytisch raamwerk ter identificatie van capability gaps en het ontwerpen van oplossingen. Het zorgt ervoor dat elke nieuwe militaire of organisatorische capaciteit alle aspecten van implementatie omvat, die verder gaan dan alleen de aanschaf van nieuw materieel. De artikelen in dit themanummer zijn goeddeels langs dit raamwerk opgebouwd.

DOTMLPFI

Implementeren van de nieuwe organisatie

De reorganisatie markeert weliswaar de start van de Force Building-fase, maar de transitie behelst meer dan slechts dat. Zij behelst een volledig andere wijze van optreden, met een andere wijze van opleiden en trainen, een organisatie die in een tijdsbestek van zes jaar volledig verandert, met een veelvoud aan nieuwe middelen. Kortom, een alomvattende complexe verandering in een dynamische tijd waarin we altijd gereed moeten zijn.

Om de nieuwe wijze van optreden uit te kunnen voeren, altijd gereed te zijn voor onze taak en personeels-technisch toekomstbestendig te zijn, is ook de opleidings- en trainingssystematiek en de ondersteuning aan de eenheden gewijzigd. Het Marine Training Command (MTC) en het Mariniers Opleidingscentrum (MOC) werken nauw samen, waarbij het MTC functiegerichte opleidingen uitvoert en de volledige regie voert over het trainingsprogramma. Hierdoor kunnen de operationele eenheden zich volledig focussen op de uitvoering van trainingen.

Tegelijkertijd implementeren we de nieuwe organisatie. Dit loopt parallel aan een versnelde groeiopdracht vanuit Defensie, met het doel de organisatie op korte termijn te vullen tot 100% met opschalingsopties tot nóg meer. Gezien de lopende operationele opdrachten en de inspanning om de reorganisatie binnen de vastgestelde kaders te realiseren, is dit al een uitdaging op zich.

Noorwegen, 23 Februari 2026. Mariniers trainen in het poolgebied hun vaardigheden onder zeer moeilijke omstandigheden.

De instroom van nieuwe middelen varieert van vervanging van oud materieel tot de introductie van nieuwe systemen. Zo worden alle kleine vaar-en voertuigen, nachtzichtapparatuur en wapensystemen vervangen en varieert de vernieuwing van het invoeren van sneeuwscooters en quads tot het invoeren van onbemande systemen, nieuwe wapensystemen (zoals precision guided rocketsen loitering munitions) en een volledig nieuw Centraal Informatie Systeem-concept met de daarbij behorende middelen. Daarnaast is het vervangingsprogramma van de Landing Platform Docks actueel en geven we input aan de ontwikkeling van het Multi-role Support Ship van het Commando Zeestrijdkrachten.

De wijze van oorlogvoering verandert snel door het intensieve gebruik van het digitale/cyber- en space-domein, onbemande systemen, hernieuwde inzet van het Electronic Warfare-spectrum en de introductie van Artificial Intelligence. Deze veranderingen beïnvloeden het Concept of Employment en vereisen wendbaarheid tijdens de transitie.

Terwijl de transitie in volle gang is, blijven we nauw betrokken bij de planvorming van nationale en internationale opdrachten.

Terwijl de transitie in volle gang is, blijven we nauw betrokken bij de planvorming van nationale en internationale opdrachten. Dat doen we samen met onze vertrouwde partners uit het Verenigd Koninkrijk (UK Royal Marines) en de Verenigde Staten (U.S. Marine Corps). Het is essentieel deze wijze van optreden op elkaar af te stemmen, interoperabel te blijven en in de (oorlogs)plannen te borgen. Een exercitie die in het internationale krachtenveld aandacht en inspanningen vergt.

Ten slotte

Na een eerste validatie en doorkijk naar de nabije toekomst kunnen we voorzichtig concluderen dat de LRF aansluit bij de hedendaagse ontwikkelingen op het gevechtsveld en de veranderingen binnen de Nederlandse krijgsmacht. De LRF biedt het juiste vermogen om, samen met onze partners, invulling te geven aan de nieuwe regionale NAVO-plannen.

Het is een enorme uitdaging onze hernieuwde amfibische gevechtskracht vanuit zee te realiseren en op hetzelfde moment te anticiperen op actuele ontwikkelingen. Het vergt van iedereen enorme toewijding, krachtsinspanning en aanpassingsvermogen. Het maakt me ook trots om te zien dat iedereen in verbondenheid de schouders eronder zet en dat we dit met kleine teams realiseren.

Voor mijn staf bestaat geen twijfel en onze opdracht en doel zijn duidelijk: ‘Wij bouwen aan het aan het amfibisch vermogen van het Korps Mariniers teneinde de eenheden in staat te stellen om wereldwijd, langdurig en effectief te vechten voor veiligheid op en vanuit zee.’

'We build combat power!'

Download dit artikel