Techno-thriller van Down Under

Recensie: 'White Sun War' (2023)

Download dit artikel

Vernieuwend was dat de auteurs veel aandacht besteedden aan de geloofwaardigheid van het verhaal door gebruik te maken van een uitgebreid notenapparaat.^[ii] Wellicht mede daardoor had het boek grote impact. Het stond lange tijd hoog op ‘professional readings lists’ voor officieren van de Amerikaanse krijgsmacht. Ook was het boek aanleiding voor de Verenigde Staten onderzoeksprogramma’s te starten om te voorkomen dat gebeurtenissen zoals beschreven in het boek realiteit zouden worden.^[iii]

Bijna tien jaar later kiest Mick Ryan in White Sun War voor een vergelijkbare aanpak. De oud-generaal van de Australische landmacht weet waar hij het over heeft. Als militair was hij – deels samen met Nederlandse eenheden – actief in Afghanistan en werd hij commandant van de Australian Defence College. Na zijn actieve dienst publiceerde hij over de toekomst van oorlog. Is Ryan met deze bagage erin geslaagd een waardig opvolger van Ghost Fleet te schrijven? Ja, White Sun War treedt in veel opzichten in de voetsporen van het werk van Singer en Cole. Ryan gebruikt de inzichten die de oorlog in Oekraïne hebben opgeleverd en de voortschrijdende ontwikkeling van de techniek om het beeld over de toekomst van oorlog te vernieuwen. Het is een boeiend en spannend verhaal, dat de lezer in de inleiding al op het verkeerde been zet. De harde confrontatie met de mogelijke realiteit van moderne oorlogsvoering zet de lezer bovendien aan tot denken. 

Zo maakt het boek nogmaals duidelijk dat de opkomst van onbemande systemen het karakter van oorlogsvoering wezenlijk gaat veranderen. Wat Ryan bovendien overtuigend laat zien is dat de op zich al lastige introductie van onbemande systemen slechts een kant van het verhaal is. De andere kant van het verhaal is minstens zo belangrijk en complex: wat gaat de relatie tussen mens en machine worden? Zo schetst hij eenheden die voor een groot deel bestaan uit onbemande systemen, die bovendien vooropgaan in het gevecht. Het is bovendien niet vanzelfsprekend dat het Westen hierin voorop zal lopen: ‘(…) the Chinese had invested in thinking about how soldiers and robots would work, and fight together. The PLA appeared to have moved from a culture that saw robots as tools to one that embraced a full partnership with them. It was a powerful combination, and they had stolen a march on the Americans in this regard’.^[iv]

Het zijn niet alleen technologische ontwikkelingen. White Sun War laat het zien dat in conflicten met nucleaire staten het lastig is een conflict definitief tot een goed eind te brengen. Een onvoorwaardelijke overgave van een partij, zoals in de Tweede Wereldoorlog, is onmogelijk zolang een land beschikt over nucleaire wapens. Een invasie van Taiwan valt dan misschien af te slaan, maar daarmee zal het conflict nog niet voorbij zijn. Ook hierin zet Ryan de lezer aan tot denken wat dit betekent voor de oplopende spanningen tussen nucleaire grootmachten en meer specifiek de oorlog in Oekraïne.

'De oud-generaal van de Australische landmacht weet waar hij het over heeft'

Een ander belangrijk thema is het grote verschil tussen gereedstelling in oorlog en in vredestijd. ‘The definition “mission capable” now was very different to what it had been a few months ago. Then, it had been a function of how many of their personnel billets were filled, how much of their stockholdings were on hand, and where they were in their training program. Now it was solely about being able to complete the task at hand.’^[v] Een verandering die op dit moment ook binnen de Nederlandse krijgsmacht actueel is.

Bovenal is White Sun War een spannende thriller. Veel techno-thrillers zijn vooral gefocust op techniek en vaak gaat dat ten koste van het verhaal en de personages. In die valkuil trapt dit boek niet. Zeker voor een lezer met militaire ervaringen zijn de personages heel herkenbaar. In tegenstelling tot Ghost Fleet verzandt het niet in overbodige verhaallijnen, die vooral afleiden van waar het echt om gaat: hoe is het om in de toekomst oorlog te moeten voeren? Daarom is het jammer dat White Sun War niet is voorzien van referenties. Het valt daardoor niet na te gaan of de ideeën of technologische mogelijkheden ontsproten zijn uit de fantasie van de auteur of zijn gebaseerd op echte ontwikkelingen. Dit is een gemiste kans want het verhaal is plausibel genoeg.

Deze tekortkoming maakt het boek niet minder van belang. White Sun War verdient een plaats op de professional military readings lists. In veel opzichten is het een waardige opvolger, of update, van Ghost Fleet. Doordat Ryan in zijn boek niet uiteenzet waar hij zijn ideeën op baseert ontbreekt de geloofwaardigheid die Ghost Fleet zo invloedrijk en bruikbaar maakte bruikbaar als useful fiction.^[vi] White Sun War blijft fictie. Daarmee is het boek echter niet minder van belang. Hoe oorlog er in de toekomst uit gaat zien kunnen we niet voorspellen. We moeten ons er wel zo goed mogelijk op voorbereiden en dat vraagt om voorstellingsvermogen. White Sun War draagt daar op een goede manier aan bij door de verbeelding aan het werk te zetten. Helaas levert dat niet altijd een prettig beeld op. Misschien juist wel daarom is het beter je daarop voor te bereiden. Dat maakt het boek haast tot verplichte kost.

Gerelateerd

Tanker War in de Golf

19 aug 2026

De Perzische Golf staat sinds februari van dit jaar weer volop in de belangstelling. Iraanse, maar ook Amerikaanse aanvallen op…

Angst als belangrijkste drijfveer

13 mei 2026

De geschiedenis wijst uit dat zelfs een arm land als Noord-Korea een bom kan verwerven als het daartoe vastbesloten is. 'Willen we het…

Vlootontwikkeling als 'infinate game'

18 mrt 2026

Voor (staf)officieren maar ook beleidsambtenaren en academici, die zich verdiepen in de ontwikkeling van strijdkrachten, bijkomende…