L'historie se répète-t-elle?
De geschiedenis herhaalt zich, zo hoor je vaak. Is dat ook zo en als dat zo is zijn we dan wel in staat om van het verleden te leren? De situatie in de wereld heeft wel wat weg van die halverwege de jaren ’30 van de vorige eeuw. Kleine conflicten ontwikkelen zich tot grotere, autocratieën vergroten hun territorium en (een deel van) West-Europa is druk bezig de problemen zo veel mogelijk te negeren. Niet dat er geen boodschappers zijn. Luitenant-admiraal Bauer, Generaal Eichelsheim, de Belgische Luitenant-generaal op rust Thys, alsook Rob de Wijk en Jonathan Holslag, allen waarschuwen zij voor de ontwikkelingen in het internationale veiligheidsdomein en roepen zij op om ons beter voor te bereiden op de dingen die kunnen gaan komen.
Kunnen gaan komen, want we weten het niet. Wat we wel weten, is dat als we er niet op zijn voorbereid, we de dingen die komen gaan niet aankunnen. Ontwikkelingen die een rol spelen zijn ook weer terug te vinden in deze editie van het Marineblad. De dreigingen voor en op de Noordzee vragen om een geïntegreerde strategie en aanpak, de luchtdreiging is terug van (eigenlijk niet echt) weggeweest en de Russen zijn steeds assertiever met het opereren op zee.
Daarnaast is er vanuit de rest van de maatschappij ook nog steeds regelmatig vraag naar bijstand, de zogenaamde derde hoofdtaak van Defensie. 71 jaar geleden vond de Watersnoodramp plaats in Zuidwest-Nederland en daar heeft de Koninklijke Marine, samen met de andere krijgsmachtdelen veel goed en noodzakelijk werk verricht. Natuurlijk moeten we in staat blijven de hoofdtaken 2 en 3 uit te kunnen voeren. Maar wel met een single set of forces vanuit hoofdtaak 1, die, zoals ik al langer aangeef, veel te smal gedefinieerd is. Het beschermen en verdedigen van de belangen van het Koninkrijk (art. 97 GW) behelst veel meer dan het verdedigen van het eigen en bondgenootschappelijk grondgebied. Door de tekst uit genoemd artikel over te nemen voorkom je ook in mijn ogen onzinnige discussies of de regering nou wel of niet een artikel 100 procedure had moeten starten. Het beschermen en verdedigen van de belangen van het Koninkrijk is nou eenmaal het doel van de krijgsmacht, waar ook ter wereld. En – zoals professor Brinkel in zijn column zegt – het beschermen van die belangen, maar zeker ook het beschermen van onze verworvenheden, is de moeite waard.
Wat valt er uit de geschiedenis te leren over hoe we dit alles het beste kunnen aanpakken? Samenwerking is er één. Daar waar we het in aanloop naar de Tweede Wereldoorlog nog alleen probeerden te doen, wat niet bijster succesvol was, werken we nu in allerhande verbanden samen. Uitbreiding van de NAVO met Finland en binnenkort ook eindelijk Zweden, breidt die samenwerking op de Noordflank nog verder uit. Noodzakelijk is ook het gezamenlijk ontwikkelen en aanschaffen van materieel. Dat biedt voordelen door schaal, voor onderhoud, maar ook compatibiliteit en uitwisselbaarheid. Ruim een jaar geleden hebben daartoe zes landen de Northern Naval Shipbuilding Cooperation (NNSC) in het leven geroepen. Een voorbeeld van hoe het ook kan. Dit in tegenstelling tot hoe het in de 17e eeuw ging met (oorlogs)schepen uit de Zaanstreek. De admiraliteiten wilden liever hun eigen werven die oorlogsschepen bouwden in stand houden. Iets wat we nu op Europese schaal nog steeds terugzien.
Of de geschiedenis zichzelf herhaalt zullen we zien. Laten we in ieder geval de lessen leren uit het verleden. Bereid je goed voor op de toekomst, werk samen en sla geen waarschuwingen in de wind. En lees tussendoor het Marineblad, waarin u over dit alles terugleest. Veel leesplezier.
Meer columns van Rob Pulles
KLTZ Rob Pulles EMSD was tussen 2020 en 2024 voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Marineofficieren. Columns van de voorzitter vormen het voorwoord op het Marineblad.
