Een onderdeel van het grotere geheel
De verandering zijn...
Afgelopen maand hebben we met oud-onderzeebootcommandanten gevierd dat de Nederlandse onderzeebootcommandant opleiding (NLSMCC) 30 jaar bestaat. Een heerlijke avond waarin we enorm blij met onszelf en elkaar waren. Tijdens het eten werd de onbegrijpelijkheid van mijn columns gelauwerd. Gekscherend werd hulp aangeboden om ze zo mogelijk nóg onbegrijpelijker te maken. Ik bedankte daarvoor door hen te wijzen op hun beperkte conceptuele denkvermogen. Niets anders dus dan een regulier tafelgesprek in de longroom tijdens wekenlange patrouilles.
Wat bij mij bleef hangen is de opmerking dat ik nog altijd in de kantlijn van deze column mezelf introduceer als ‘oud-onderzeebootcommandant’. Wil ik daarmee een bepaalde legitimiteit claimen? Of anders gezegd, beschouw ik mezelf nog een onderzeebootcommandant en ontleen ik daar een ‘status’ aan? Wil ik daarmee overbrengen dat mijn column en ideeën serieus te nemen zijn? Het gaf me inspiratie om er weer eens lekker op los te pennen.
Het schrijven van een column zorgt bij mij voor dezelfde twijfel als een post op sociale media. De balans tussen een scherpe en relevante boodschap combineren met een bepaalde vorm van bescheidenheid. Persoonlijk vind ik het heel vervelend als mensen een beeld hebben dat ik zou denken het allemaal te weten. Sterker nog, die afkeer vind ik erger dan het eventuele commentaar op mijn wollige teksten die mogelijk meer vragen oproepen dan richting geven. Dat laatste zou ik zelfs bijna tot doelstelling kunnen verheffen.
Aan de andere kant schrijf je wel vanuit een ervaringsopbouw in een marine-officiersblad. Je zoekt dus een relevante vorm van legitimiteit. Maar welke ervaring benoem je dan? Die met het meeste aanzien? Of die met de meest relevante inhoud? De meeste columns schrijf ik vanuit de ervaringen die ik vóór mijn commando heb opgedaan. Maar wellicht is dat uniek voor mij, aangezien ik als Jongste Officier (oftewel Jonge Hond) echt behoorlijk piekte... en een gedeelte van mij, tegen veler functioneringsgesprekken in, jonge hond is gebleven. Maar op zich zou ik dus kunnen variëren per column. Met hoedanigheden als oud-puber, goed-bedoelende-partner, amateuristisch-pianospeler, wannabe-windsurfer, et cetera.
'Individuele claims op leiderschap- en managementkwaliteiten (in welke hoedanigheid dan ook) zijn in mijn ogen zwaar overrated'
Aan de andere kant ben ik, juist door de ervaring van het zijn van onderzeebootcommandant, doordrongen van het feit hoe één rol of functie slechts een onderdeel is van het grotere geheel. Daarmee zijn claims op individuele leiderschaps- en managementkwaliteiten (in welke hoedanigheid dan ook) in mijn ogen zwaar overrated. Ze zijn contextafhankelijk en daarmee altijd integraal onderdeel van een combinatie van bemanning, missie en tijdsgewricht. Het faciliteren van het aanwezige potentieel op momenten dat het er meeste toe doet, is wat een tijdloze onderzeebootcommandant kenmerkt. Juist omdat hij zeer doordrongen is van zijn eigen limiet én het spel, dat zich zo dicht mogelijk tegen die limiet afspeelt, maar permanent ophoudt zodra deze wordt overschreden.
Dus vanuit die nederigheid schrijf ik, als oud onderzeebootcommandant, deze columns. Ik kijk weer uit naar de reacties.
Meer columns van Berend van de Kraats
Berend van de Kraats is oud-onderzeebootcommandant en nu sociaal ondernemer. Met OceansX werkt hij nu aan een nieuwe manier van organiseren waarbij het menselijk potentieel optimaal benut wordt om te werken aan wat ons dierbaar is.
